Prezidentin Belqrad səfəri: Serbiya strateji tərəfdaşımıza çevrilir
İki ölkə arasında iqtisadi əlaqələrin daha da inkişafı, siyasi münasibətlərin daha da yaxşılaşdırılmasının prespektivləri müzakirə edilib.
Azərbaycan 2023-cü ildən etibarən Serbiyaya təbii qaz nəql edir. Eyni zamanda neft və neft-kimya məhsulları, plastik və kimya sənayesi məhsulları və məhdud həcmdə kənd təsərrüfatı məhsulları Serbiyaya ixrac edilir. Serbiya isə Azərbaycana əsasən aqrar və sənaye məhsulları ixrac edir. İki ölkə arasında hərbi, müdafiə sahəsində də əməkdaşlıq mövcuddur. Ötən həftə Azərbaycan və Serbiya Müdafiə nazirlikləri nümayəndələrinin iştirakı ilə “İkitərəfli hərbi əməkdaşlıq danışıqları”keçirilib. Sonda “Azərbaycan Respublikasının Müdafiə Nazirliyi ilə Serbiya Respublikasının Müdafiə Nazirliyi arasında 2026-cı il üçün ikitərəfli hərbi əməkdaşlıq Planı” imzalanıb.
Azərbaycan-Serbiya münasibətləri siyasi müstəvidə
Açıqlamasında Milli Məclisin Azərbaycan-Serbiya Parlamentlərarası Ələqələr Komitəsinin üzvü Elçin Mirzəbəyli bildirib ki, Prezident İlham Əliyevin fevralın 15-də Serbiya Respublikasınə həyata keçirdiyi rəsmi səfər Azərbaycan diplomatiyasının Balkan istiqamətində ardıcıl və məqsədyönlü xəttinin davamı kimi qiymətləndirilməlidir:
“Bu səfər formal protokol çərçivəsini aşaraq, iki ölkə arasında münasibətlərin geosiyasi, geoiqtisadi və strateji mahiyyətini daha aydın şəkildə ortaya qoydu. Bugünkü beynəlxalq mühitdə orta güc dövlətləri üçün etibarlı tərəfdaşlıq şəbəkəsi formalaşdırmaq həyati əhəmiyyət daşıyır. Bakı ilə Belqrad arasında son illərdə formalaşan intensiv siyasi dialoq da məhz bu zərurətdən qaynaqlanır. Serbiya-Azərbaycan Strateji Şurasının ilk iclasının keçirilməsi də münasibətlərin artıq sistemli və planlı mərhələyə daxil olduğunu göstərir. Bu mexanizm təsadüfi təşəbbüslərdən fərqli olaraq, konkret hədəflərə əsaslanan əməkdaşlıq modelini təmin edir.
Səfər çərçivəsində imzalanmış sənədlər siyasi, iqtisadi və enerji sahələrində əlaqələrin genişləndirilməsi üçün hüquqi baza yaradır. Xüsusilə beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində qarşılıqlı dəstək məsələsi diqqətəlayiqdir. Hər iki ölkə prinsipial olaraq bir-birinin ərazi bütövlüyünü və suverenliyini dəstəkləyir. Bu isə geosiyasi risklərin artdığı dövrdə siyasi etimadın mühüm göstəricisidir.
Prezident İlham Əliyevin “Azərbaycan Serbiyaya böyük həcmdə sərmayə qoymağa hazırdır”, bəyanatı münasibətlərin iqtisadi mahiyyətini açıq şəkildə ortaya qoyur. İnvestisiya qərarı hər zaman etimad göstəricisidir. Serbiyada formalaşmış müsbət investisiya mühiti, aparılan struktur islahatları və makroiqtisadi sabitlik Azərbaycan kapitalı üçün əlverişli zəmin yaradır.
Bu əməkdaşlıq Balkan regionunda iqtisadi qarşılıqlı asılılıq deyil, qarşılıqlı tamamlanma modeli formalaşdırır. Azərbaycan enerji və maliyyə resursları ilə, Serbiya isə coğrafi mövqeyi və sənaye infrastrukturu ilə bir-birini tamamlayır".
Deputat qeyd edib ki, səfər zamanı qarşılıqlı görüşlərin davam etdirilməsi barədə razılıq münasibətlərin epizodik xarakter daşımadığını göstərir:
"Liderlər arasında formalaşmış şəxsi etimad siyasi proseslərin sürətlənməsində mühüm rol oynayır.
Prezident İlham Əliyevin səfəri həm də rəmzi məna daşıyır: Azərbaycan Balkan regionunda sabit, etibarlı və uzunmüddətli tərəfdaş kimi çıxış edir. Serbiya isə Cənubi Qafqazın lider dövləti ilə əməkdaşlıq vasitəsilə öz enerji və iqtisadi təhlükəsizliyini gücləndirir.
Prezident İlham Əliyevin Serbiyaya səfəri iki ölkə arasında münasibətləri yeni strateji koordinatlara daşıdı. Bu səfər dövlət maraqları və suverenlik üzərində qurulan ortaq siyasi xətti möhkəmləndirdi, energetika sahəsində uzunmüddətli əməkdaşlıq modelinin əsasını qoydu, Azərbaycan sərmayəsinin Balkan regionuna çıxışını genişləndirdi.
Beləliklə, Bakı-Belqrad münasibətləri artıq regional miqyasda təsir imkanları yaradan strateji tərəfdaşlıq formatına çevrilir".
Serbiya səfərinin iqtisadi müstəvidə
Milli Məclisin Azərbaycan-Serbiya Parlamentlərarası İşçi Qrupunun digər bir üzvü, iqtisadçı deputat Müşfiq Cəfərov Azərbaycan-Serbiya münasibətləri əlaqələr dövrünün ən yüksək səviyyəsinə yüksəlib:
"Azərbaycan-Serbiya münasibətləri daima tərəfdaşlıq, dostluq və qarşılıqlı hörmət prinsiplərinə əsaslanır. Hazırda iki ölkə arasında əlaqələr dövrünün ən yüksək səviyyəsinə yüksəlib. Bugünki uğurlu əməkdaşlıqda liderlərin siyasi iradəsi, qarşılıqlı etimadı və müntəzəm təmasları mühüm rol oynayır.
Prezident İlham Əliyevin Serbiyaya rəsmi səfəri də iki dövlət arasıdakı əməkdaşlıq və tərəfdaşlığın davamlı və yüksələn xətt üzrə inkişaf etdiyini bir daha təsdiqidir.
Strateji Tərəfdaşlıq Şurasının ilk iclasının baş tutması ikitərəfli əlaqələrin daha da gücləndirilməsi, prioritet istiqamətlərin müəyyənləşdirilməsi və konkret layihələr üzrə əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyırdı. Tədbirdə Prezident Aleksandar Vuçiçin dövlətimiz və cənab prezident İlham Əliyevin haqqında dedikləri, həm dövlətimiz həm də dövlət başçımızın artan beynəlxalq nüfuzunun və qlobal liderliyinin təsdiqi idi".
Parlamentari vurğulayıb ki, Azərbaycan ilə Serbiya arasında əməkdaşlıq üçün geniş perspektivlər mövcuddur:
"Bir çox yeni istiqamətlər üzrə əməkdaşlıqların genişlənməsi Azərbaycanın Avropa məkanında mövqelərini daha da möhkəmləndirə, ixrac imkanlarını artıra və iqtisadi şaxələndirməyə əlavə töhfə verə bilər. Həmçinin Serbiya ilə münasibətlərin çoxtərəfli inkişafı Balkan regionu ilə əlaqələrin genişlənməsi baxımından da strateji əhəmiyyət daşıyacaq. Azərbaycan-Serbiya münasibətləri strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəlməkdədir və bu proses hər iki xalqın maraqlarına xidmət edir
Prezident İlham Əliyevin Serbiyaya səfəri həm də onunla yadda qaldı ki, siyasi əlaqələr fonunda iqtisadi əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi və milli maraqlarımızın təmin olunması təmin olundu. Bu, Azərbaycanın xarici siyasətinin mühüm uğurudur".
